دليل دوم : وجوب صبر در دفن برخى از مردگان : در برخى از روايات ، آخرين نشانه‌هاى مرگ كه پس از آن ، ديگر امكان حيات بدن وجود ندارد ، معيارى براى حكم كردن به مرگ شخص دانسته شده است . موضوع سه روايت اسحاق بن عمار ، « 1 » على بن ابى حمزه « 2 » و عمّار ، « 3 » شخصى است كه بر اثر غرق شدن يا برخورد صاعقه به او ، به‌ظاهر نشانه‌هاى حياتى ندارد . در همهء اين روايت‌ها ، بر اين مطلب تأكيد شده كه در اين دو مورد ، بايد دفن شخص را به تأخير انداخت تا يقين به مرگ او پيدا شود . در دو روايت اسحاق بن عمار و على بن ابى حمزه ، مدت زمان بايسته براى صبر كردن ، سه روز تعيين شده است ؛ ولى از جملهء « لا يدفن إلّا أن تجيء منه ريح تدلّ على موته ؛ دفن نمىشود مگر هنگامى كه از او بويى به مشام رسد كه دلالت بر مرگش كند » ؛ در روايت على بن ابى حمزه ، چنين برمىآيد ، كه رها كردن جسد به مدت سه روز ، خودبه‌خود باعث فساد نعشى شده ، اولين نشانهء آن ، تغيير بوى جسد است . اين مطلب را مىتوان از اين جملهء روايت عمار نيز به دست آورد : « الغريق يحبس حتى يتغير و يعلم انه قد مات ؛ غرق‌شده دفن نمىشود تا اينكه تغيير كرده و يقين پيدا شود كه مرده است » ؛ گرچه در اين روايت ، زمان بايسته براى صبر كردن را دو روز تعيين مىكند . در ادامهء مطالب گذشته گفتن سه نكته را لازم مىدانم :

--> ( 1 ) . همان ، ج 3 ، ص 209 ، شمارهء 2 : إسحاق بن عمّار ، قال : سألته عن الغريق ، أ يغسّل ؟ قال : « نعم و يستبرأ ، قلت : و كيف يستبرأ ؟ قال : يترك ثلاثة أيّام قبل أن يدفن ، و كذلك أيضا صاحب الصّاعقة ؛ فإنّه ربّما ظنّوا أنّه مات ، و لم يمت » . ( 2 ) . همان ، ج 3 ، ص 210 ، شمارهء 6 : عليّ بن أبى حمزة ، قال : أصاب النّاس بمكّة سنة من السّنين صواعق كثيرة مات من ذلك خلق كثير ، فدخلت على أبي إبراهيم عليه السّلام ، فقال : مبتدئا من غير أن أسأله : « ينبغي للغريق و المصعوق أن يتربّص به ثلاثا لا يدفن إلّا أن تجيء منه ريح تدلّ على موته . قلت : - جعلت فداك - كأنّك تخبرني أنّه قد دفن ناس كثير أحياء ؟ فقال : نعم يا عليّ ، قد دفن ناس كثير أحياء ما ماتوا إلّا في قبورهم » . ( 3 ) . همان ، حديث شمارهء 4 : عمّار عن أبي عبد اللّه عليه السّلام ، قال : « الغريق يحبس حتّى يتغيّر ، و يعلم أنّه قد مات ، ثمّ يغسّل و يكفّن . قال : و سئل عن المصعوق ، فقال : إذا صعق حبس يومين ، ثمّ يغسّل و يكفّن » .